المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٤٢ - حكم تأكيد

مى‌توان آنرا مرفوع خواند.

حكم تأكيد

امّا تأكيد، مصنّف در شرح كافيه گفته است:

مى‌توان مؤكّد (بكسر كاف) را با مؤكّد (بفتح كاف) تركيب نمود و تنوينش داد مانند:

لا ماء ماءا باردا (نيست آبى آب خنك).

شاهد در « ماءا » است كه با اسم لاء يعنى « ماء » تركيب شده و آنرا منصوب خوانده‌ايم.

ابن هشام گفته است:

مؤكّد (بكسر كاف) دانستن « ماءا » خطاء و اشتباه است زيرا در تأكيد لفظى شرط است كه مؤكّد مانند مؤكّد بوده و هيچ فرقى بينشان نباشد در حاليكه « ماءا » در مثال بلحاظ موصوف بودنش به « باردا » اخصّ از اسم لاء مى‌باشد و اين امر مانع از تأكيد لفظى بودنش مى‌گردد ولى جايز است بآن اعراب عطف بيان يا بدل را داد باينمعنا كه آنرا يا عطف بيان بحساب آورد و يا بدل فرض نمود چه آنكه در ايندو قسم از توابع جايز است تابع اوضح از متبوع باشند از اينرو اخصّ بودن « ماءا باردا» از « ماء » مانع نمى‌گردد.

و امّا تأكيد معنوى همانطورى كه عنقريب انشاء اللّه خواهد آمد اتيانش در اينجا ممكن نيست زيرا ممتنع است نكره را بواسطه تأكيد معنوى مورد تأكيد قرار داد.

قوله: فكالنّعت المفصول: يعنى نعتى كه از منعوتش جدا و بينشان فاصله مى‌باشد.

قوله: و ان لم يكن نكرة: ضمير در « لم يكن» به بدل راجع است.

قوله: و القول بانّ هذا توكيد خطاء: مشار اليه « هذا » ماءا باردا مى‌باشد.

قوله: و هذا اخصّ منه: مشار اليه « هذا » ماءا باردا بوده و ضمير در « منه »